ترجم آيه : خداوند از اين كه به ( موجودات ظاهراً حقير مانند ) پشه و بالاتر از آن ، مثال بزند ، شرم نمى كند . آنان كه ايمان آورده اند مى دانند كه آن حقيقتى است از جانب پروردگارشان . و اما آنان كه كفر ورزيدند مى گويند : خدا از اين مَثَل چه اراده كرده است ؟ خدا به وسيله آن مَثَل عده زيادى را گمراه و عده زيادى را نيز هدايت مىكند . و گمراه نمى كند مگر فاسقان را . ترجم حديث : امام صادق ( ع ) دربار سخن خداوند متعال : « يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً » فرمود : اين سخن خدا ، ردّ است بر كسى كه گمان مىكند خداوند تبارك و تعالى بندگان را گمراه مىكند ، سپس آنان را براى ضلالت شان عذاب مىكند . ترجمه سخن علامه مجلسى ( ره ) : بيان : ظاهر اين است كه امام عليه السلام « يُضِلُّ بِهِ كَثيراً وَ يَهْدي بِهِ كَثيراً » را بخشى از قول كافران ، قرار داده است . بر خلاف نظر مفسّران كه آن را سخن خود خدا دانسته اند كه در جواب كافران آمده است . توضيح : در اين صورت ، ترجمه اين بخش از آيه چنين مىشود : و اما آنان كه كفر ورزيدند مى گويند : خدا از اين مثل چه اراده كرده كه به وسيله آن عدّه زيادى را گمراه و عده زيادى را هدايت مىكند . . ترجمه سخن علامه طباطبائى ( ره ) : و ممكن است اين حديث به آخر آيه كه مى فرمايد : « وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ » مربوط باشد . بررسى : اگر اصل حديث پذيرفته شود ، بايد گفت نه فقط ممكن است بل قطعى است كه آن چه سخن آن زاعم و گمان كنند مذكور را ردّ مىكند همين بخش آخر آيه است . يعنى برخى ها با ديدن « يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً » ، گمان مى كنند كه خداوند خودش گمراه مىكند و خودش بر آن گمراهى عذاب مىكند . و جمله اخير آيه مى گويد : خداوند گمراه نمى كند مگر فاسقان را .